Exercises
· Fortnite
· Nena
· Kozmos
· Gaming
· Trapezi
Subscriptions
· Shiu
· Energjia
· Ma zhgjidhni pak ket
· Mathema.
· Miqesia
More on wemathematicians.com
Cfare mendoni rreth YourLiterary.com?
tbh.me
Veprat me te pelqyera:
1) Dhuna ne shoq...
2) Per pranveren
3) Udhetim imagj...
4) Vjeshta
5) Per mesuesen
Me shume
Veprat me te lexuara:
1) Per pranveren
2) Dhuna ne shoq...
3) Per mesuesen
4) Udhetim imagj...
5) Mjedisi ku ne...
Me shume
English:
· Friend😭😞
· Yes
· Britain on the eye...
· Lovequotes
· Superman
More
 
Wemathematicians.com Home    Post an exercise    Subscribe
 
 
YourLiterary | Shqip Faqja kryesore   Posto vepren tende   Abonohu   Projekte   Zgjidh gjuhen
 
YourLiterary.com
Data sot:

Nr. total i veprave: 3503
 
   
 
 
 
Sondazh:

Sa shpesh e perdorni YourLiterary.com?

Cdo dite
Cdo 2 dite
Cdo 3-4 dite
Cdo 5-7 dite
Me rralle
YourLiterary.com > Biografite e shkrimtareve
asdreni

Shkrimtari I huaj / Shqiptar Email
asdreni Shqiptar lenci-muca@hotmail.com
Data e postimit Qyteti Shkolla Klasa
2012-03-24 08:58:31 tirane dhora leka 8-a
Teksti:
Aleksandër Stavre Drenova, i njohur në letërsinë tonë me pseudënimin Asdreni qe nga ata poetë krijimtaria e të cilëve u përket njëherësh dy periudhave. Poezia e tij u shkri që nga faza e fundit e Rilindjes deri në periudhën e Pavarësisë. Poeti pati një jetë të gjatë krijuese, rreth dyzet vjet.
Asdreni lindi nĂ« fshatin DrenovĂ« tĂ« Korçës mĂ« 1872. MĂ«simet e para i mori nĂ« Korçë. QĂ« nĂ« moshĂ«n trembĂ«dhjetĂ«vjeçare shkoi nĂ« kurbet, nĂ« Rumani, ku vazhdoi shkollĂ«n e mesme, dhe mĂ« vonĂ« fakultetin e shkencave politike, tĂ« cilin nuk arrit ta mbaronte. PĂ«r tĂ« fituar bukĂ«n e gojĂ«s dhe pĂ«r tĂ« vazhduar studimet djali i ri detyrohet tĂ« bĂ«jĂ« gjithfarĂ« punĂ«sh tĂ« rĂ«nda. QĂ« herĂ«t lidhet me lĂ«vizjen atdhetare tĂ« shqiptarĂ«ve tĂ« Bukureshtit dhe bĂ«het njĂ« nga pĂ«rfaqĂ«suesit mĂ« tĂ« shquar tĂ« saj. NĂ« vitin 1900 filloi tĂ« botojĂ« vjershat e tij tĂ« para nĂ« shtyp dhe tĂ« bĂ«het i njohur si talent i ri qĂ« premtonte. Poezia e tij e kĂ«saj kohe ka karakter kushtrues, po poeti i ri nuk ka gjetur ende individualitetin e vet, Ă«shtĂ« nĂ«n ndikimin e Naimit. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« Asdreni botoi nĂ« shtyp artikuj me formĂ« tĂ« pĂ«rparuar demokratike dhe antifeudale. MĂ« 1904 botoi vĂ«llimin me poezi "Rreze dielli" qĂ« do tĂ« pritej mirĂ« nga lexuesi dhe nga shtypi dhe do tĂ« pĂ«rshĂ«ndetet nga Çajupi me fjalĂ«t entuziaste; "Tani besoj se Naim beu nuk vdiq, se vendin qĂ« la ai bosh e zure ti".
Asdreni u bĂ« njĂ« nga udhĂ«heqĂ«sit e lĂ«vizjes atdhetare ndĂ«r shqiptarĂ«t e RumanisĂ«. Ai çeli njĂ« shkollĂ« shqipe nĂ« KostancĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«t e mĂ«rgimtarĂ«ve shqiptarĂ«, pasqyroi nĂ« shkrimet e veta ngjarjet e ShqipĂ«risĂ«, mblodhi ndihma pĂ«r kryengritĂ«sit e KosovĂ«s, bashkpunoi me Nolin pĂ«r shkĂ«putjen e kishĂ«s shqiptare nga kisha greke, ishte sekretar i mbledhjes sĂ« Bukureshtit qĂ« e kryesonte Ismail Qemali nĂ« vjeshtĂ« tĂ« vitit 1912 dhe ku u vendos shpallja e menjĂ«hershme e PavarĂ«sisĂ«. Jo mĂ« kot pikĂ«risht nĂ« atĂ« vit del nĂ« dritĂ« vĂ«llimi i dytĂ« me vjersha i Asdrenit "ËndĂ«rra dhe lotĂ«" ku shfaqet plotĂ«sisht talenti i tij dhe qĂ« solli njĂ« ndihmesĂ« tĂ« shquar nĂ« letĂ«rsinĂ« shqiptare tĂ« Rilindjes.
Më 1914 Asdreni erdhi në atdhe që të ndihmonte në forcimin e pushtetit kombëtar, po, i zhgënjyer nga turbullimet e kësaj kohe, u kthye në Rumani. Ai priti me gëzim Kongresin e Lushnjes, i bëri jehonë flakë për flakë luftës së Vlorës. Pas vitit 1924 u tërhoq nga jeta politike, duke shprehur kështu në heshtje qëndrimin e tij kundërshtues ndaj regjimit të Zogut. Në fakt në vëllimin e tij të tretë me vjersha "Psallme murgu" të botuar më 1930 gjejmë aludime për këtë qëndrim të tij. Revoltën e tij Asdreni e derdhi edhe nëpër disa vjersha të mbetura në dorëshkrime. Por zhgënjimi i tij nga realiteti shoqëror politik i frymëzoi edhe vjersha pesimiste ose vjersha të ftohta që nuk janë që nuk janë veçse ushtrime formaliste. Gjejmë kështu çaste, rënieje në krijimtarinë e tij. Me rastin e 25-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë, Asdreni u kthye në Shqipëri, po gjeti një pritje tepër të ftohtë nga përfaqësuesit e regjimit. Poeti shkoi sërish në Rumani për të mos u kthyer më kurrë në atdhe. Vitet e fundit të jetës përgatiti një vëllim "Këmbanat e Krujës".
Asdreni u bë i njohur si publiçist, por ishte edhe autor tekstesh shkollore e përkthyes. Po ai, para së gjithash, mbetet në letërsinë tonë si një poet i talentuar lirik.
LIRIKA ATDHETARE E SHOQËRORE
Në lirikën e vet poetike Asdreni u rikthehet të gjitha temave të poezisë së Rilindjes, po u jep një frymë më të hapur kushtruese. Jo më kot ai lëvron kryesisht llojet e himnit dhe të marrshit. Të njohura janë vjershat "Betimi mbi flamur" (1907) që pas vitit 1912 u bë dhe është Himni ynë Kombëtar, vjersha "Përpara", që dallohen nga një stil patetiko-oratorik, i cili shpreh një patos të zjarrtë të brendshëm. Vargjet e shumta dhe dinamike dhe njëkohësisht të thjeshta, kanë një forcë komunikuese të veçantë.

Lart, Shqipëri,
ti je e zonja,
nga lufta sot mos ndalesh;
me trimëri
porsi shqiponja
armiqve mos iu falesh.

Krahas kësaj retorike që shkrihet në vjershën "Përpara" me një ndjenjë të sinqertë, gjejmë edhe lirika të tjera ku dashuria për atdheun shprehet më me thjeshtësi e spontanitet ndjenje përmes shkrimit të mallit për atdhe të mërgimtarit të djegur:

Me sa mall e sa dëshirë
Atë ditë po e pres,
që edhe unë atje i lirë
pranë prindërve të vdes!
("Në mërgim")

Asdreni si Çajupi, vĂ« gishtin te plaga e dhimbshme e kurbetit dhe e dĂ«non atĂ« si shkĂ«putje tĂ« forcave mĂ« tĂ« mira nga atdheu, dĂ«non ata qĂ« e harrojnĂ« vendin e tyre.
Poeti vijon ta lëvrojë lirikën atdhetare dhe pas Shpalljes së Pavarësisë. Më vonë kjo lirikë u drejtohet temave historike, merr një karakter më meditativ, po i ftohet deri diku frymëzimi.
Asdreni ka meritĂ« tĂ« veçantĂ« pĂ«r thellĂ«sinĂ« e problematikĂ«s shoqĂ«rore qĂ« lĂ«vron pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« letĂ«rsinĂ« tonĂ«: ai shtron hapur çështjen e frymĂ«zmit klasor, pasqyron konfliktin ndĂ«rmjet shtresave tĂ« larta dhe popullit, duke e parĂ« kĂ«tĂ« tĂ« fundit si forcĂ« lĂ«vizĂ«se tĂ« historisĂ«. Asdreni, madje, Ă«ndĂ«rron pĂ«r njĂ« çlirim shoqĂ«ror tĂ« masave tĂ« shtypura, po s'e ka tĂ« qartĂ« prespektivĂ«n. Problematika shoqĂ«rore i frymĂ«zon Asdrenit vjersha tepĂ«r tĂ« fuqishme si "ZĂ«ri i kryengritĂ«sve" (1912) "ÇpĂ«rblimi" ku ballafaqohen klasat kundĂ«rshtare me njĂ« varg dinamik e njĂ« fjalor tĂ« ashpĂ«r. Edhe nĂ« kĂ«to vjersha ka retorikĂ«, po ajo tretet nĂ« dufin e fuqishĂ«m tĂ« revoltĂ«s. Te "Burri i dheut", duke i kĂ«nduar LuftĂ«s sĂ« VlorĂ«s, Asdreni thekson karakterin popullor tĂ« saj dhe krijon njĂ« portret kolektiv tĂ« popullit tĂ« shfrytĂ«zuar. MĂ« vonĂ«, mĂ« 1935 Asdreni do tĂ« shkruajĂ« njĂ« vjershĂ« po aq tĂ« fuqishme. "TrashĂ«gimi", qĂ« jep njĂ« tabllo tronditĂ«se tĂ« gjendjes sĂ« mjeruar politike, ekonomike, shoqĂ«rore e kulturore tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« kohĂ«n e Zogut. NjĂ« patos satirik tepĂ«r i ashpĂ«r pĂ«rshkon vjershat "FisnikĂ«t e ShqipĂ«risĂ«" dhe "Republika Shqiptare".
Tema shoqërore i ka frymëzuar Asdrenit edhe vjersha ku ai shfaq shpresën tek populli, si vjersha "Lulëkuqja" (1912), çuditërisht e thjeshtë dhe plot lirizëm, po edhe plot forcë ku nëpërmjet këtij simboli të gjetur bukur himnizohet populli dhe pohoet besimi tek ai.
Asdreni e pasuron letërsinë tonë edhe në lirikën e dashurisë dhe në lirikën e natyrës. Lirika e tij e dashurisë trajton tema të ndryshme dhe dallohet nga konkretësia, çiltërsia, thjeshtësia, nga një lirizëm i ngrohtë që shkrihet herë-herë me një humor të lehtë. Asdreni shkruan edhe balada me subjekt me këngë dashurore që u përhapën në popull.
Në fazën e dytë të krijimtarisë Asdreni shkruan lirika dashurie disi të stërholluara dhe abstrakte që dëshmojnë se rënia shpirtërore për shkak të atmosferës mbytëse që e rrethon, i ka dëmtuar edhe frymëzimin. Poeti kërkon shumë në fushën e formës dhe thith edhe nga rrymat moderniste të kohës, po jo me shumë sukses.
Në lirikën e natyrës Asdreni tregohet tepër origjinal duke na e dhënë natyrën (për herë të parë në krahasim me rilindësit e tjerë) të shkrirë me jetën e vet. Më shpesh në lirikat e veta të natyrës. Asdreni do na japë tablo të gjalla, konkrete e të dhimbshme të vendlindjes.
Asdreni e pasuron në mënyrë të veçantë poezinë tonë edhe në lëmin e formës, duke krijuar lloje të reja strofash e vargjesh, duke lëvruar madje edhe vargun e lirë. Ai sjell në letërsinë tonë një figuracion të begatshëm. Simbolet, krahasimet dhe epitetet e tij shquhen në përgjithësi për origjinalitetin e tyre. Poezitë më të bukura Asdreni i shkruan kur shkrin origjinalitetin në brendi e në formë me thjeshtësi. Poeti ka meritën që e lidhi poezinë tonë me poezinë bashkëkohore evropiane.
Veçse në kërkimet e tij për forma të reja Asdreni nuk ka sukses kur nuk i mbetet besnik individualitetit të vet krijues.
Në poezinë e Asdrenit ka një farë racionalizmi që në vjershat më të mira mënjanohet nga shpërthimi i ndjenjës ose vështrimi i realitetit nëpërmjet prizmit të humorit të shëndetshëm fshatarak.
Asdreni është një figurë tepër origjinale dhe e ndërlikuar si poet. Poezia e tij, ndonëse nuk pati ndikimin e asaj të Naimit dhe të De Radës, e pasuroi në mënyrë të ndjeshme letërsinë tonë.