Pse jemi keshtu si jemi? Si ndodhin ato qe ndodhin? Kur filloi dhe kur do te mbaroje gjithcka?...
Ne kemi vite mbi kete planet, por kur e kemi pyetur veten per shkakun e atyre qe shfaqen cdo cast para syve tane? Provoni te pyesni veten: Kush jam une? Mund te pergjigjeni? Po nese pyet: Pse eshte formuar universi? Ka jete pas vdekjes? A ka Zot?
Ne baze te ketyre pyetjeve rrotullohet filozofia, shkence qe studion themelet e gjithckaje. Filozofet jane te pakte, edhe pse e vetmja gje qe kerkohet per t’u bere filozof eshte aftesia per t’u cuditur me boten. Keshtu, ne mund t’i krahasojme filozofet me femijet e vegjel. Marrim nje shembull :
Nese nje femije dy-vjecar shikon dike te luaje futboll, cuditet, ndersa nje i rritur (pervec filozofit), jo. Nese shikon dike te fluturoje, femija perseri habitet, por eshte habitur edhe me perpara, ndersa nje i rritur cuditet me shume, pasi ka mesuar se njerezit nuk mund te fluturojne.
Te rriturit (jo filozofe) mund te krahasohen me insektet mikroskopike ne gezofin e lepurit (universi) qe nxirret nga kapelja e magjistarit gjate nje truku magjik. FIlozofet perpiqen te arrijne majat e qimeve te lepurit per te pare magjistaritn ne sy. Mund te themi se femijet lindin ne maje te qimeve, por me kalimin e kohes, zbresin poshte e me poshte derisa arrijne ne jeten e rendomte te te rriturve.
Filozofet (qime-ngjitesit) me te medhenj kane qene: Sokrati, Platoni, Demokriti, Aristoteli, etj. Secili ka pasur mendimin e tij mbi jeten dhe pothuajse te gjithe ishin dakort qe asgje nuk del nga asgjeja.
Ne akoma vazhdojme jeten me mendimet e ketyre filozofeve, pasi, qe ne kohen e tyre, numri i filozofeve eshte ulur ndjeshem (askush nuk merr guximin te dale nga thellesite e gezofit e t’i ngjite qimet).
Edhe pse ka akoma njerez qe vazhdojne per filozofi, pyetjet kyc qe hapin dyert e se ardhmes dhe se kaluares jane akoma pa pergjigje…
Cdo here qe nuk jam e zene me dicka, kap veten duke menduar per “gjithcka”-ne.
-Ka ekzistuar gjithnje gjithckaja apo eshte formuar nga asgjeja?
Eshte pyetja kryesore qe me mundon, pasi te dyja alternativat me duken te pamundura, por duhet te jet enjera prej tyre. Nganjehere mendoj se eshte e para, pasi s’ka se si te mos kete asgje fare askund. Ndersa here te tjera mendoj te dyten, sepse “asgje”-ja, si “asgje” qe eshte, duhet te jete dicka.
Dhe keshtu ngaterrohem fare.
-Ka Zot apo gjithcka eshte shkencore?
Sepse shoh shume njerez qe flasin per Zot , por nga ana tjeter me duket sikur gjendet nje shpiegim shkencor per gjithcka, edhe pse une nuk I njoh ato.
-Kush jam une?
Eshte pyetje tjeter e veshtire. SHume here them : une jam Elda J. Pere, por e ndjej se ka dicka tjeter, ka shume gjera te tjera qe e plotesojne kete pyetje qe asnje nuk e di.
-A ekzistojne rastesite?
Me mundon, sepse sa here ndodh nje gje e tille, mendohem per ato qe ndodhen me pare dhe besoj se dicka do ta kete shtyre “rastesine” te ndodhe.
-Ka jete ne planete te tjere?
Se do te ishte perseri nje “rastesi” nese do te ishim vetem ne, tokesoret, te gjalle ne gjithe universin dhe per ta pergjigjur kete pyetje, duhet pergjigjur ajo para kesaj.
-Eshte universi i pafundem?
Te gjithe e pohojne, por mua me duket fenomen jashtezakonisht i pabesueshem qe dicka, apo me mire gjithcka ne kete rast te jete e pafundme. Dhe pastaj, nese nuk do te ishte i pafundem, cfare do te kishte pas gjithcka-se?? Pikerisht dicka! Dickaja eshte nje pjese e gjithcka-se, domethene universi duhet te jete I pafundem!
C’ESHTE KOHA?!
C’eshte koha? Per mua eshte e thjeshte fare : koha s’eshte. Ne e shikojme dot? E prekim dot? E nuhasim dot? E shijojme dot? E degjojme? E ndiejme?...Jo, jo, jo, jo, jo dhe jo. S’eshte as konkret e as abstrakt. As I pergjithshem, as I pervecem. Per mua, pergjigjja e vertete eshte shprehja e Moony Witcher :
“Koha nuk ekziston, por vetem sherben…”
A nuk ju ve ne mendime? Qe kur e lexova, me pelqeu dhe teorine time mbi kohen e kam mbeshtetur ne ate shprehje. Provojme ta vertetojme pak. Une them: TANI, por tre sekonda me vone them perseri TANI. Kjo do te thote kohe te ndryshme, por nuk kishte vetem nje kohe, apo s’kishte fare kohe?...
Dicka po ndodh tani. Pak me vone ndodh dicka tjeter, por eshte perseri tani. Une tani po shkruaj fjalen “shkruaj”, tani po shkruaj perseri fjalen “perseri”. Tani…
Megjithate koha na sherben : Kur do te shkosh te dentisti? Pas kaq kohe…; Duhet ta heq kekun nga furra per kaq minuta.; Pas dy oresh do te shkoj nga halla… Keshtu koha na sherben. Po si eshte e mundur qe dicka qe s’ekziston, sherben, ne nuk e dime… (Sokrati) “Dhe i zgjuar eshte ai qe di ate qe nuk di…”
Ndalohet rreptesisht ri-botimi i paautorizuar i veprave te postuara ne kete
website neper website te tjera!
Perjashtim ben rasti kur shkruani emrin e vertete te autorit te vepres se
bashku me linkun zyrtar te vepres!
Shembull:
Elda J. Pere - http://sq.yourliterary.com/vepra/Hartim/Filozofia/222
Vepra te ngjashme
gjyshja ime
Lloji: Hartim
gjyshja ime
ska gje qe se arnon,
ska pune qe se fillon,
ska dhembje qe se sheron,
ska femije q...
Jam krenar qe jam s...
Lloji: Hartim
Qe te jesh krenar per vendit tend, nuk eshte e thene qe vendi yt ti kete pallatet me ashensore edhe ...
Lemza
Lloji: Hartim
Nje dite kur isha ne shtepi dhe po shikoja televizor me zuri lemza.Ndihesha shume e stresuar sepse n...
ushtrim me shkrim
Lloji: Hartim
dita e pranveres eshte dite ku lulezon natyra,zogjet shtegtar kthehen ne vendet tona.ne ato dit pran...
Shkolla
Lloji: Hartim
Shkolla eshte vendi te cilin e vizitoje çdo dite dhe vendi i cili me meson mua.Eshte vendi i mundes...
Duro...
Lloji: Hartim
Te rritesh nuk eshte dicka e bukur por nje gjendje qe askush nuk i ka dhene nje pershkrim ekzakt.Esh...
flamuri kuq e zi
Lloji: Hartim
nje flamur i kuq
qe lehte valon,
eshte ngjyre e kuqe
qe shqiperine e simbolizon.
dhe ajo ngjyr...
vjeshta
Lloji: Hartim
Vjeshta nje stine ku ngjyra e gjelber merr fund.Kjo stine e bukur ne natyre sjell nje ngjyre te buku...
Ti fat i jete time
Lloji: Hartim
Ti fat i jetes time te gdhenden ne argjile,
Te rrenjosen ne toke te shkrete ,
E plasaritjet mbi em...
Korona Virus
Lloji: Hartim
Korona Virus!
E rrethuar nga frika,merzia dhe ankthi!
E stepur pa asnje shpjegim!
Mendojme ,ngrem...
prinderit
Lloji: Hartim
Prinderit janë dashuria , pasuria , buzeqeshja ,kenaqesia jonë e parë .
Sa sakrificat na i kanë...
Libri shoku im me i...
Lloji: Hartim
Libri shoki im me i ngusht
Ne jeten e perditshme ne kemi shume shoke por ai qe del mbi te gjithe es...
Komentet e fundit!
Emri:
xhansu
Email:
xhansu@gmail.com
Komenti:
je shkrimtare e papar do ecesh ne jet
Emri:
Elda J. Pere
Email:
jessicamira21@yahoo.com
Komenti:
:) flm
un do te vazhdoja te shkruaja, pavaresisht nese kam talent apo jo :)
pastaj vtm rreth 3 persona jane ne dijeni per "boten time letrare" dhe esht hera e pare qe i publikoj shkrimete mia. sbesoja te merrja ndo1 koment pozitiv
kshtu qe sh flm :))
Emri:
Elda J. Pere
Email:
jessicamira21@yahoo.com
Komenti:
me plq te shkruaj dhe e bej kte pikerisht se me plq
me vjen mir qe edhe te tjere e plq kte tek une
:))
Emri:
Cimi
Email:
kledi10@gmail.com
Komenti:
Bravo. Pergezime. E lexova me nje fryme. Te them te drejten i lexova te gjitha cfar ke shkruar ketu (rreth 5 shkrime) dhe mes ketyre rrjeshtave shoh nje shkrimtare te ardhshme. Me pelqen meditimi, fjalori, shpjegimi filozofik, gjuha e paster etj.
Kam shume per te thene por gjithsesi ky nje koment eshte.
Edhe nje here URIME.